Máy bơm nước là thiết bị hoạt động khá thường xuyên trong nhiều gia đình, đặc biệt ở các khu vực sử dụng bồn chứa, hệ thống tăng áp hoặc cần hút nước từ bể ngầm. Tuy nhiên sau một thời gian vận hành liên tục, máy bơm rất dễ xuất hiện các dấu hiệu bất thường như chạy yếu, phát tiếng ồn lớn hoặc không lên nước. Điều đáng nói là nhiều lỗi ban đầu khá nhỏ nhưng nếu tiếp tục sử dụng trong thời gian dài có thể làm motor quá tải hoặc gây hư hỏng nặng hơn cho toàn bộ hệ thống. Vì vậy việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường sẽ giúp xử lý kịp thời và hạn chế phát sinh chi phí sửa chữa lớn.

Máy bơm chạy nhưng không lên nước

Đây là một trong những tình trạng phổ biến nhất ở máy bơm dân dụng. Nhiều người thường nghĩ motor đã hỏng hoàn toàn, tuy nhiên trên thực tế nguyên nhân có thể đến từ:

• Máy mất nước mồi
• Đường ống hút bị hở
• Van một chiều không còn kín
• Đường ống nghẹt rác hoặc cặn
• Mực nước thấp hơn khả năng hút của máy

Nếu máy vẫn phát ra tiếng chạy nhưng nước lên rất yếu hoặc không lên, nên kiểm tra phần đường hút và tình trạng nước mồi trước khi tháo motor. Trong nhiều trường hợp, chỉ cần xử lý lại đường ống hoặc châm nước mồi đúng cách là máy có thể hoạt động ổn định trở lại.

Máy bơm phát tiếng ồn lớn bất thường

Nếu máy bắt đầu xuất hiện các âm thanh như tiếng rít kéo dài, tiếng rung mạnh hoặc tiếng cộc cộc liên tục thì đây thường là dấu hiệu cho thấy hệ thống đang vận hành không ổn định. Nguyên nhân có thể liên quan đến:

• Bạc đạn motor xuống cấp
• Cánh bơm bị lệch
• Motor mất cân bằng tải
• Chân đế lỏng
• Máy hút phải không khí trong đường ống

Ban đầu tiếng ồn có thể chưa ảnh hưởng nhiều đến khả năng bơm nước, nhưng nếu tiếp tục sử dụng lâu dài, motor rất dễ nóng nhanh và giảm tuổi thọ đáng kể.

Khi máy phát tiếng động bất thường kéo dài, nên kiểm tra sớm thay vì chờ đến lúc motor ngưng hoạt động hoàn toàn.

Máy bơm chạy yếu hơn bình thường

Một dấu hiệu khá dễ nhận ra là nước lên chậm hơn trước hoặc áp lực nước giảm rõ rệt dù máy vẫn hoạt động. Tình trạng này thường liên quan đến:

• Tụ điện bắt đầu yếu
• Cánh bơm mòn
• Đường ống đóng cặn
• Điện áp không ổn định
• Phớt bơm xuống cấp gây thất thoát áp lực

Đặc biệt với máy đã sử dụng nhiều năm, hiệu suất giảm dần là điều khá phổ biến nếu không được vệ sinh và bảo trì định kỳ. Nếu máy bắt đầu chạy lâu hơn nhưng lượng nước không cải thiện, nên kiểm tra sớm để tránh motor bị quá tải liên tục.

Máy bơm tự ngắt liên tục khi đang hoạt động

Một số trường hợp máy vừa chạy vài phút đã tự ngắt rồi sau đó hoạt động lại. Đây thường là dấu hiệu motor đang quá nhiệt hoặc hệ thống bảo vệ quá tải bắt đầu can thiệp. Nguyên nhân phổ biến gồm:

• Motor nóng quá mức
• Quạt tản nhiệt hoạt động kém
• Điện áp yếu
• Kẹt cánh bơm
• Máy vận hành liên tục quá lâu

Nếu tình trạng lặp lại nhiều lần, không nên cố tiếp tục sử dụng vì motor rất dễ cháy cuộn dây bên trong.

Máy bơm bị rò nước ở thân hoặc đầu bơm

Hiện tượng rò nước nhẹ thường bị nhiều người bỏ qua vì máy vẫn còn hoạt động được. Tuy nhiên nếu nước bắt đầu chảy ra quanh đầu bơm hoặc thân máy, nguyên nhân có thể đến từ:

• Phớt cơ khí bị mòn
• Gioăng cao su lão hóa
• Thân bơm nứt nhẹ
• Kết nối đường ống không còn kín

Nếu để nước rò kéo dài, hơi ẩm rất dễ ảnh hưởng ngược vào motor và làm tăng nguy cơ chập điện hoặc hư hỏng nặng hơn.

Không nên chờ máy hỏng hoàn toàn mới kiểm tra

Nhiều sự cố của máy bơm thường xuất hiện từ từ trước khi hỏng nặng hoàn toàn, lúc đầu nó chỉ xuất hiện một số dấu hiệu như:

• Máy rung mạnh hơn
• Nước lên chậm
• Tiếng động lớn dần
• Motor nóng nhanh
• Máy khó khởi động hơn trước

Nếu xử lý ở giai đoạn sớm, chi phí sửa chữa thường thấp hơn khá nhiều so với khi motor đã cháy hoặc hệ thống bị hư hỏng đồng loạt.